Tussen de bedrijven door...

Door mijn werk zie ik veel mensen en kan ik bij organisaties in de keuken kijken.
Die ontmoetingen zijn een bron van inspiratie. Ze verrassen me en houden me alert.
Soms schrijf ik er een column over.

Coaching in de praktijk

Een illusie rijker

Vorige week reed ik de straat uit. Die is eenrichtingsverkeer. Aan het eind kwam ik in mijn richting een grote Amerikaanse auto tegen, ramen open en harde muziek kwam me tegemoet. Het was duidelijk dat we elkaar niet konden passeren. Daar was de straat niet op berekend.

Ik deed mijn raam open en vroeg aan de jonge bestuurder: ‘had je gezien dat het eenrichtingsverkeer is?’ Hij zette de muziek zachter en ik herhaalde mijn vraag. Hij keek me verbaasd aan en antwoordde oprecht: ‘Nee! Ik ga even keren.’

Achter mij was inmiddels een andere auto aan komen rijden waarvan de bestuurder het tafereel gadesloeg. Het ging hem blijkbaar niet snel genoeg. Hij drukte meermalen vol op de toeter. De jongeman voor mij, bezig met het draaien van zijn grote auto, stak zijn hoofd uit het raampje. Dit keer om een enorme boze scheldkanonnade af te vuren op degene achter mij. Ik keek met stomme verbazing naar het tafereel alsof ik in een andere scene van een film was beland.

Twee kanten van de zaak

Wat maakte nu dat hetzelfde onschuldige voorval twee totaal verschillende reacties opleverde en wel binnen twee minuten tijd. Ik vermoed dat het te maken had met de verschillende perceptie die we van de jonge bestuurder hadden. Had hij echt geen verkeersbord gezien en had hij ruimte nodig om zich te herstellen of dwarsboomde hij met opzet de weg ten koste van zijn medeweggebruikers?

In dit kleine moment ervoer ik opnieuw dat de manier waarop je de situatie beoordeelt en je medemens tegemoet treedt, doorslaggevend is voor de reactie die je krijgt. Als het je lukt om met een open blik iemand te benaderen, zie je mensen lachen, hun vergissing herstellen en hun weg vervolgen. Ga je uit van wantrouwen, dan had dit voorval eenvoudig uit kunnen lopen op een ruzie met veel heisa.

Mensbeeld in organisaties

Zou het in organisaties net zo gaan? Is de blik waarmee je kijkt een voorspeller voor de reactie die je krijgt? Dat roept de vraag op: Met welke ogen kijken we naar onze collega’s, de directie, onze teamleiders, cliënten en toezichthouders. Gaan we uit van vertrouwen en menselijkheid of kijken we met een blik van wantrouwen? Elk zelfgekozen beeld zal zijn eigen reacties opleveren: teleurstelling, contact of juist boosheid.

Het vreemde van de situatie is dat onafhankelijk van het beeld waarmee je kijkt, beide personen in het voorbeeld bevestigd werden in hun gelijk. Zonder interventie verandert er niets en zowel de bestuurder achter mij als ikzelf hadden overtuigd kunnen raken van ons eigen perspectief. Interessant wordt het als je bereid bent om het wereldbeeld van de ander te onderzoeken en dat van jezelf te toetsen.   

Zelf ontdekte ik dat een collega toezichthouder, die de wereld nog weleens vanuit wantrouwen benadert, de goede vragen weet te stellen als het gaat om cijfers, controles en compliance. Het fascineert me dat hij daardoor zijn rol goed kan vervullen. Ik vermoed dat hij iets kan leren van mijn benadering als het gaat om mensen laten opbloeien. Ook bij wereldbeelden is er niet één ideale benadering. Belangrijker is dat je jezelf durft te bevragen hoe je beelden zijn ontstaan en onder ogen ziet dat je beeld een belangrijke voorspeller is voor je gedrag en daarmee een belangrijke factor in het bevestigen of veranderen van gedrag van anderen. Interessante kost voor ieder die zich opwindt over de reactie van andere mensen in de organisatie.


© 2019 Studio Eric Paap, All Rights Reserved